Dy vjet pa aktoren e madhe, Hajrie Rondo

September 9, 2019

Hajrie Rondo (1951-2017). Aktore. Lindi ne Delvine, me 1 mars. Mbaroi stuimet e larta per aktore ne Institutin e Larte te Arteve gjate viteve 1969-1972. U emerua ne teatrin “Bylis” te Fierit fill pas studimeve te larta. Roli i pare i saj ne kete teater ishte ai i gruas se heroit ne dramen Heronjte e Linasit e Sulejman Pitarkes.

Qysh e re interpretoi gra te forta, qendrestare, disi te ashpra e krenare, shpesh te heshtura, por me ndjenja te thella, rendom edhe tragjike. Spikati vecanerisht me rolin e Ruzes ne dramen Gjemimi i atij dimri te Teodor Lacos, 1976, me te cilin u nderua dhe me cmim. Figure e nje kahu emocional ishte ajo e Fatbardhes ne dramen Balada per nje grua (1984) e Dritero Agollit, regjisor Pellumb Kulla , ku nderthuri ndenjat e dashurise me ato te dinjitetit moral, intelektualitetit dhe respektit ndaj njeriut .

Me pas realizoi disa role mbreslenese ,si :nenat te drama Dy krisma ne Paris e P. Kulles, nena te Dashuria me fantazmat e Di Maxhios, Viktorina te Kush e vrau Kastijin (1989), zonja Zoicika te Leter e humbur (1981) e J.L.Karaxhales. Me rolin e Elisabetes te drama Shtrigat e Salemit (1989) e A.Milerit ,ajo riafirmoi natyren e saj aktoriale te perjetimeve te forta psikologjike, ku pasioni i heshtur i gruas se tradhtuar dhe turbullira shpirterore shfaqen te perthyera nen pauzat e mbushura me emocione, vetepermbajtje dhe fisnikeri prej gruaje besnike, te tria nen nje qasje dramatike.

Pas viteve ’90 luajti ne disa komedi si krushka te Kercuri (2003) e P. Kulles, Dhespina te Pazari (2004) e L.Keqaidhis, gjyshja tek E ardhmja qendron te vezet (2004) e Joneskos ,Karmela te genjeshtra me kembe te shkurtra e Pirandelos (2006), por e nje formati aktorial fort te pelqyer ishte interpretimi i rolit te Likes te komedia Sa mire beri qe v diq (2002) e Ilir Bezhanit, me te cilin ajo i dha jete e fryme nje gruaje fshatare te vrazhde ,ende te papllenuar, kapricioze ,sa te pagdhendur aq edhe finoke,fale perdorimit me talent te nje morie hollesish karakteriuese ,posacerisht te menyres se saj te reagimit :i balleperballshem , inatcor dhe grotesk.

Ne vitin 2005 luajti zonjen Gale te Komedia Zi e me zi e Kristo Floqit , ku shperfaqi nje tjeter kah ne konceptimin e figures, lojen burleske me kundershtite :kinse pikellimin per vdekjen e te shoqit dhe shnderrimin e mevonshem te kesaj ndjenje ne hare, ne kenge e ne valle. Vrullimi psikofizik, perdorimi i zgjuar dhe me sens i elementeve te groteskut, plastika tipizuese, e folura e ashper, intonacionet dialektale e krahinore jane vecori qe bien ne sy ne njemendesimin qe ajo u ka bere ketyre roleve.

Si tipologji, figurat e saj komike anojne drejt portretizimit te grave fshatare te ashpra, rendom me doke te vjetra dhe me huqe port e mprehta, qe kane nje intuite te zhvilluar. H. Rondo ka interpertuar edhe ne disa filma, si: Agimet e Stines se madhe, nena te Nje emer midis njerezve, Lina te filmi Kush vdes ne kembe, e vleresuar me kupen e festivalit, tek e cila u pa vuajtja permes vetepermbajtjes; gruaja e Lym Kepit te filmi Nentori i Dyte, por dalloi vecanerisht me rolin e Tanes te filmi Perralle nga e kaluara, me te cilin fitoi cmimin e pare.

Permes ketij roli ajo vizatoi gruan tipike shqiptare, tjetersimet e saj tragjiko-komike nga trysnia qe ushtrohej prej marredhenieve te kohes, xhelozine qesharake, si dhe deshperimin e ardhur nga paragjykimet sociale. Te trajtuara po me grotesk, rendom edhe ne farse, jane edhe rolet e luajtura ne disa kinokomedi te shkurtra te Arian Culiqit, si: Gjithe fajin e ka paraja, Borxhliu, Dashuri me krisma. Interpretimet e saj spikatin per vertetesi jetesore, temperament, dashuri e ndjenje te ngrohte.

Vec perjetimit te thelle, ne aktrimin e saj behet kujdes per t’u dhene karaktereve fryme shqiptare, bukuri formed he ekspresivitet ne gjeste, ritem e dinamike, e dukshme kjo posacerisht ne figura grash e nenash sa te ashpra e krenare, po aq te buta e mallengjyse.

E mevetesishme mbetet H. Rondo edhe ne interpretimin e roleve komike, ku spikat nje humor i natyres se burlsekut e groteskut, lumturisht i harmonizuar me vertetesine dhe organicitetin. Eshte nderuar me Urdhrin e Arte “Naim Frasheri”, 1988, kurse me 2007 iu dha “Cmimi i Karrieres” me monodramen Klithma e nje nene e O. Plakut. Ndahet nga jeta me 9 shtator 2017 ne moshen 66 vjecare.