Leon Rei, Francezi me zemër shqiptare – Nga Ilirjan Gjika

Një kujtesë për arkeologun që nxori në dritë Apoloninë. Të nxitur nga zbulimet e suksesshme të austriakëve gjatë Luftës së Parë Botërore, do të ishin francezët që morën në dorë gërmimet arkeologjike në Apoloni. Për 14 vjet me radhë, Misioni Arkeologjik Francez do të drejtohej nga Leon Rei, njeriu për të cilin ky qytet do […]

Continue Reading

Nuk ka ”xheneral” në Myzeqe – Nga Nuri Plaku

Nuk ka xheneral në Myzeqe, jooo!- thoshte shpesh Avram Bardhi dhe kjo thënie proverbiale e shprehur me revoltë të thellë dëshpërimi, u bë ngushullimi filozofik i jetës së tij të thjeshtë. Esenca e saj përbënte thelbin e një krize të identitetit krahinor fusharak e cila sipas tij, konsiderohej “lalëri”dhe trajtohej në mënyrë të diferencuar nga […]

Continue Reading

Kryengritja e Fierit e 14 gushtit 1935. Një përshkrim i kësaj ngjarje të ndodhur 84 vjet më parë – Nga Ilirjan Gjika

1: Në periudhën midis dy luftërave botërore të gjitha vendet e Ballkanit u karakterizuan nga paqëndrueshmëria politike dhe lufta për pushtet midis grupeve të ndryshme. Kështu në Greqi, ndodhi konflikti i ashpër midis republikanëve dhe monarkistëve që vazhdoi për më shumë se një dekadë. Nga ana tjetër Jugosllavia, njohu përplasjet ndëretnike midis grupit serb dhe […]

Continue Reading

Plakallarët e “Egnatias” – Nga Ilirjan Gjika

Ata banojnë në Kuman, një fshat buzë rrugës automobilistike, në hyrje të qytetit të Roskovecit. Aty kanë lindur, janë maturuar, kanë hedhur rrënjë dhe degë dhe tashmë janë futur në moshën e tretë. Të tillë janë vëllezërit Idajet, Agim, Nezir, Ramë dhe Fatmir, që i përkasin njërës prej familjeve të shumta të trungut të madh […]

Continue Reading

Manastiri i Kolkondasit dhe Ali Pashë Tepelena – Nga Ilirjan Gjika

Përgjatë fushës së Myzeqese dhe vetëm dhjetë kilometra në veri të qytetit të Fierit ndodhet Kolkondasi, pjesë e njësisë administrative Libofshë të Bashkisë Fier. I dokumentuar në mesin e shekullit të XVIII-të, vendbanimi i dikurshëm pranë lumit Seman tashmë e ka humbur fizionominë e tij. Disa shtëpi të shpërndara në këtë hapësirë janë dëshmi e […]

Continue Reading

Tre vrasjet e Uniformës së Gjeneralit – Nga Arben Velo

Rrallë në mos asnjëherë ka ndodhur që një uniformë ushtarake, të jetë kthyer në një lloj vrasësi, duke zëvendësuar misionin e atij që e ka veshur. E qepur mijëra kilometra larg, në BRSS ,në vitet ’50, nga duart e rrobaqepësve të stërvitura për krijimin e kostumeve me peshë gradash, uniforma u stilua dhe u stërvit […]

Continue Reading

At Polizoi Ikonomi, një emër i nderuar në kujtesën e ortodoksve myzeqarë – Nga Nuri Plaku

Kisha e Shën Gjergjit të Fierit ka luajtur një rol të rëndësishëm në jetën shpirtërore të banorëve të këtij qyteti. Gjatë kryerjes së këtij misioni fisnik, në administratën e saj, kan spikatur emra të ndryshëm priftërinjsh, sjellja dhe figura e të cilëve e kan ngritur dinjitetin e saj në nivele mjaft të larta. Njëri prej […]

Continue Reading

Nikaja apo Astacia. Cili ishte qyteti ilir ne Klos te Mallakastres?! – Nga Ilirjan Gjika.

Klosi është një nga fshatrat më të njohur të Mallakastrës, i cili ngrihet mbi truallin e qytetit antik të Nikajës. Rrënojat e një teatri, stadiumi, të një shëtitoreje, të disa banesave dhe të një vargu të gjatë mureve rrethuese, janë dëshmi të qytetërimit që “gjallon” këtu që nga antikiteti. Dikur në librin e tij “Serbët […]

Continue Reading

Metamorfoza e një sheshi – Nga Arben Velo

Sheshi I Fierit, i themeluar në vitin e largët 1864, u pagëzua në mënyrën më të çuditshme me emrin”Fitorja”. Në kontratën e blerjes e përpiluar në gjuhën osmane, palë shitëse ishte “Porta e lartë” Stamboll dhe blerës “Kahreman Pashë Vrioni”, , Aty shiteshin 20 shtëpi dhe magazina shto këtu edhe një hapësirë, që i ngjante […]

Continue Reading