Home Blog Page 3

Zjarri në Mallakastër, reagon Policia e Fierit: Po hetohet edhe pista e zjarrvënies se qëllimshme, disa të shoqëruar në Komisariat

0
Zjarri në Mallakastër, reagon Policia e Fierit: Po hetohet edhe pista e zjarrvënies se qëllimshme, disa të shoqëruar në Komisariat

Policia e Fierit po heton dyshimet se zjarri në Mallakastër mund të jetë shkaktuar qëllimisht dhe për këtë arsye disa persona janë shoqëruar në komisariat për t’u marrë në pyetje.

Zv.drejtori për Sigurinë Publike në Drejtorinë Vendore të Policisë Fier, Taulant Gjoka, tha për mediat se në operacionin për shuarjen e flakëve në Mallakastër ka një angazhim të fortë institucional për të ndihmuar banorët e rrezikuar dhe neutralizuar flakët.

“Ky është një operacion kompleks. Jemi të angazhuar të gjithë për të siguruar një perimetër sigurie dhe ndihmuar banorët e rrezikuar. Kemi shoqëruar disa persona në komisariat me të cilët po kryhen veprimet hetimore për të grumbulluar të dhënat me interes për hetimin dhe sqaruar statusin e tyre lidhur me dyshimet e arsyeshme që mund të ketë për një zjarrvënie të qëllimshme. U bëj apel qytetarëve të Fierit të tregojnë kujdes me mjedisin, zjarret dhe bashkëpunimin me forcat e Policisë” tha Gjoka

Nesër temperaturat deri në 37°C, IGJEO: Pjesa më e madhe e vendit e rrezikuar nga zjarret

0
Nesër temperaturat deri në 37°C, IGJEO: Pjesa më e madhe e vendit e rrezikuar nga zjarret

Temperaturat e larta dhe mungesa e reshjeve do ta mbajnë nesër pjesën më të madhe të vendit në rrezik të lartë për zjarre në pyje, sipas parashikimit të Institutit të Gjeoshkencave (IGJEO).

Rreziku i lartë parashikohet në qarqet Lezhë, Durrës, Tiranë, Elbasan, Fier, Berat, Korçë, Vlorë dhe Gjirokastër. Ndërsa në Shkodër, Kukës dhe Dibër niveli i rrezikut do të jetë i moderuar, edhe pse në disa zona të këtyre qarqeve pritet të jetë gjithashtu i lartë.

Sipas IGJEO, niveli më i lartë i rrezikut pritet në pjesën perëndimore të qarkut Shkodër, në verilindje të qarkut Kukës dhe në perëndim të qarkut Dibër.

Për nesër nuk parashikohen reshje shiu në të gjithë territorin e vendit.

Temperaturat do të arrijnë deri në 34 gradë Celsius në zonat bregdetare, deri në 37 gradë në vendet e ulëta dhe deri në 33 gradë Celsius në zonat malore. Era do të fryjë e lehtë deri mesatare thotë IGJEO.

Ndaj këtij paralajmërimi reagoi edhe Ministri i Shtetit për Pushtetin Vendor, Ervin Demo që u bëri thirrje qytetarëve të tregojnë kujdes maksimal dhe të shmangin çdo veprim që mund të shkaktojë zjarr, duke mos ndezur zjarre në ambiente të hapura dhe duke mos hedhur bishta cigaresh në natyrë.

Ai kërkoi gjithashtu që çdo vatër zjarri të raportohet menjëherë pranë strukturave përgjegjëse, duke theksuar se parandalimi mbetet mënyra më efektive për mbrojtjen e jetës, pronës dhe pasurive natyrore.

“Mbrojtja e pyjeve dhe e mjedisit është përgjegjësi e përbashkët. Me kujdesin e secilit prej nesh, mund të parandalojmë zjarret dhe të mbrojmë natyrën”, u shpreh Demo.

Sllanica, skela e panjohur e lumit Vjosa – Nga Ilirjan Gjika

0
Sllanica, skela e panjohur e lumit Vjosa – Nga Ilirjan Gjika

Gjatë mesjetës përgjatë grykëderdhjeve të lumenjve kryesorë të Shqipërisë u ngritën një sërë skelash, të cilat do të luanin një rol të rëndësishëm tregtar. Të tilla mund të përmendim në shekujt XIII-XV, Shirgji në Bunë, Shëngjini në Drin, Shufadaja në Mat, Vregu në Shkumbin, Pirgu në Seman dhe Spinarica në Vjosë.

Dokumentat mesjetare na dëshmojnë se pranë Spinaricës ndodhej edhe një tjetër skelë lumore, me emrin Sllanica. Nëse për Spinaricën ka material të pasur për të ndërtuar një skedë të plotë historike, Sllanica, ka qënë thuajse e panjohur dhe e patrajtuar në studimet e kësaj fushe. Por le të shohim se çfarë dëshmohet rreth saj.

Te botimi ‘’Acta et Diplomata res Albaniae Meidae Aetatis Illustrantia’’, një përmbledhje e dokumentave mesjetare për Shqipërisë, gjejmë një dokument raguzian të datës 15 nëntor 1297 (Ragusini mercatores conqueruntur de iniuria a hominibus Matarangi in loco Slaniza illata), ku dëshmohet se një anije e ngarkuar me mall u detyrua të qëndrojë në Slanicë pranë Spinaricës (2).

Po kështu edhe në volumin e dytë të këtij botimi, autorët, emra të njohur si Ludwig von Thalloczy, Kostantin Jirecek dhe Milan Shuflai, na sjellin edhe një tjetër dokument që flet për Sllanicën.

Dokumenti raguzian që mban datën 15 nëntor 1402 flet për një lundrim nga Durrësi për në Slanicë dhe Vlorë (De navigatione Dyrrhachium, ad locum Slanizae, Valonam agitur) (2). Te vëllimi i parë i të njëjtit libër, pikërisht në faqet e fundit gjendet edhe një hartë e kompozuar nga Milan Shuflai dhe e titulluar ‘’Albania Medievalis’’, ku me emrin Slanica ndeshim zonën bregdetare të fushës së Myzeqesë, që ndodhej midis lumenjve Seman dhe Vjosë (3).

Ndërkohë që historia na jep këto dëshmi për Sllanicën, në terren ndeshet sot në të njëjtin zonë toponimi Sllanik. Pikërisht në këtë vend që ndodhet në J-P të Fierit në fshatin Boçovë, kohët e fundit janë zhvilluar edhe kërkime arkeologjike të cilat kanë dhënë edhe rezultate konkrete.

Së pari, ekspedita arkeologjike e organizuar në kuadrin e ‘’Projektit Via Egnatia’’, në vitet 2003-2005, duke kërkuar në terren gjurmët e degës jugore të rrugës Egnatia, gjeti në fshatin Poro të Fierit disa të dhëna. “Për rrugën e vjetër drejt Apolonisë banorët dhanë këto vendkalime Poro-Fikth-Sllanik (lumi i vdekur)-Shënepremte-Sop-Pojan’’, shkruajnë në këtë rast autorët e këtij kërkimi (4).

Pra kemi të dhëna për një itinerar rruge të vjetër që lidhte Sllanikun me Shën e Premten, kishën mesjetare që ndodhet në Povelçë dhe Pojanin (Apoloninë).

Ndërsa gjatë viteve 2013-2015, ekspedita që kreu kërkime arkeologjike në disa zona të vendit përfshirë edhe këtë pjesë të Myzeqesë, shkruante në shkrimin e saj studimor se: ‘’Në kërkim të skelave grykëlumore të Spinaricës dhe Sllanicës ende të paidentifikuara, fillimisht mësuam se në fshatin Boçovë ruhet toponimi Sllanik’’ (5). Pikërisht këtu arkeologët gjetën edhe disa rrënoja për të cilat me të drejtë ngrihen disa pyetje. Çfarë ka qenë Sllanica?

Një nga degët e Vjosës apo shtrati i lumit që ka kaluar aty në një periudhë të caktuar kohore. A ndodhej në këtë vend një tjetër skelë mesjetare?

Ç’lidhje kishte ajo me Spinaricën dhe me prapatokën rreth saj?

Por në një stad të tillë ku të dhënat dokumentare dhe gjurmët në terren janë të pakta është i vështirë ndërtimi i një historiku rreth skelës së Sllanicës. Gjithsesi një nga faktet ku duhet mbështetur fort është vëshgimi në terren që bëri ekspedita e fundit arkeologjike.

Kështu, te i njëjti artikull autorët e ekspeditës arkeologjike në vitet 2013-2015, theksojnë se: ‘’Përveç toponimit Sllanik që përdoret nga banorët për të emërtuar një nga meandret e lumit të vjetër, aty gjenden edhe rrënoja muresh që duket se i përkasin një lagjeje që ka shërbyer edhe si skelë, që mund të identifikohet me skelën lumore të Sllanicës’’ (6).

Por le ti kthehemi dokumentave. Sipas dëshmive të tyre, Sllanica, ndeshet si skelë në vitet 1297-1402. Ndoshta ajo mori atributet e Spinaricës kur ajo nuk funksiononte më pas vitit 1370. Këtë të dhënë na e jep edhe dokumentacioni i kohës kur pas këtij viti ajo nuk përmendet më në dokumentat perëndimore. Ndoshta ndonjë katastrofë natyrore apo ndonjë ndryshim i mundshëm i shtratit të Vjosës solli fundin e pashmangshëm të saj.

Ndërkohë që ashtu si Spinarica edhe Sllanica përmendet për shumë kohë më vonë në hartat e ndryshme europiane. Kështu, në një hartë të vitit 1700 vepër e hartografit francez Hubert Jaillot, të titulluar ‘’Estats de l’Empire des Turqs en Europe’’, nëpjesën perëndimore të Shqipërisë (Albanie) gjendet edhe lumi i quajtur Salnich (7).

I vendosur midis Spinaricës (Spinarza) në veri dhe Vlorës (la Valona) në jug nga vëzhgimi i thjeshtë i hartës duket qartë se ai korrespondon me lumin Vjosa, te i cili dallohet qartë jo vetëm shtrati ku kalon por edhe degët e tij. Po kështu edhe në hartën e tyre të vitit 1700, të titulluar ”Graeciae et Archipelago, Divisus in Singulares Regiones Macedoniae, Albaniae, Epiri, Thessaliae, Achaiae, et Moreae, quibus accedunt Insulae Candia, Corcyra, Cephalonia, Zacyntho, Stalimine, Metelino, Chius”, autorët Gerard dhe Leonard Valk, paraqesin në bregdetin e Shqipërisë (Albania) edhe lumin Salmich.

Edhe nga vëzhgimi i pjesës së bregdetit të këtij rajoni në pjesën J-P, duket qartë se lumi i emërtuar me emrin Salmich nuk është gjë tjetër veçse Vjosa që ndodhet midis Spinaricës (Spinarz) në veri dhe Vlorës (Valona) në jug. Nga analiza e këtyre hartave vihet re se lumit Salmich nuk është gjë tjetër veçse Slanica e dokumenteve raguziane. Ndërsa e paraqitur qartë në veri të këtij lumi është vendosur Spinarica(Spinarza, Spinarz) e cila është paraqitur në formën e një qendre të banuar.

Kështu duket se të dyja skelat që ndodhen pranë e pranë kanë vepruar pothuajse në të njëjtën kohë. Por këtu ka një kontraditë midis të dhënave që na japin dokumentet raguziane dhe dëshmive të hartave të mësipërme. Sipas dokumentit të dytë raguzian thuhet se ‘’për këtë lum, Slanic…nuk mund të hynin varkat’’, pra nuk ishte i lundrueshëm dhe detarët duhet të përdornin Vlorën për ankorim (9).

Duke u bazuar te dokumentet të cilat janë më të besueshme se janë formuluar nga njerëz që i kanë prekur këto vende del se lumi i Sllanikut mund të ketë qenë një prej shtrateve të braktisur të Vjosës i cili në atë periudhë, mbushej me ujërat e shirave të vjeshtës dhe bëhej i lundrueshëm (dokumentat mbajnë për koiçidencë të dy datën 15 nëntor). Në ditët e sotme në të dy anët e shtratit të lumit Vjosa dallohen qartë meandrat e dikurshëm të Vjosës që në gjuhën e popullit quhen me emrin ‘’lumi i vdekur’’.

Këto pjesë shtrati gjatë dimrit mbushen me ujë dhe shërbejnë si habitate për shumë specie të ndryshme. Gjithsesi problemi i Sllanicës pavarësisht të dhënave të pakta duket i mbyllur. Ruajtja e e tij në termin Sllanik, në shtratin e vjetër të Vjosës (lumi i vdekur), provat arkeologjike të gjetura në terren dhe të dhënat nga hartat europiane janë fakte të rëndësishme të identifikimit të saj. Ndërkohë që ky lokalizim na çon në mënyrë të pashmangshme në një tjetër pohim. Ekzistenca dhe vendodhja e Sllanicës është prova më e fortë se Spinarica nuk ndodhej në Zvërnec të Vlorës, siç e thekson Dyselie (10).

Duke përjashtuar Zvërnecin dhe duke ju referuar faktit se Spinarica ndodhej në derdhje të Vjosës, gjë që dëshmohet nga dokumentat e kohës dhe që pranohet nga të gjithë studjuesit, mund të themi se skela mesjetare duhet kërkuar diku gjetkë. Ndoshta në zonën e Myzeqesë së Fierit. Ekzistenca e një prej ish grykëderdhjeve të Vjosës pranë fshatit Povelçës nuk është pa vlerë.

Pikërisht aty ndodhet edhe kisha mesjetare e Shën e Premtes (shek XIII-XIV), ku një argument i fortë është afërsia e saj me Apoloninë dhe rrjetin e saj rrugor që arkeologët e kanë dokumentuar këtu. Gjithashtu, prania në këtë vend e një kriporeje, ullishtave dhe toponimeve të tilla si ‘’Portiqi’’ (Porti) dhe ‘’Laçaj’’ (djajt-piratët) janë të tjera fakte plotësuese.

Por midis tyre është edhe ekzistenca e dikurshme e kullës (pirgut) së saj, të cilën në gjysmën e dytë të shekullit XIX, Aleksudhi vizitoi dhe gjeti rrënojat e saj (11). Nëse arkeologët do të gjejnë këtu një provë të ekzstencës së një kulle apo kështjelle atëherë edhe problemi i identifikimit të Spinaricës mbyllet përfundimisht.

Në sajë të ekzistencës së Sllanicës sot mund të themi me siguri se, Spinarica gjendej në veri të Sllanikut të sotëm aty ku gjurmët e dikurshme të Vjosës i afrohen bregut të Adriatikut.

Literatura

1-L. De Thalloczy-C. Jirecek-E. De. Sufflay, Acta et Diplomata res Albaniae Meidae Aetatis Illustrantia, Vol I, A. Holzhausen, Vindobonae MCMXIII, 528.

2-L. De Thalloczy-C. Jirecek-E. De. Sufflay, Acta et Diplomata res Albaniae Meidae Aetatis Illustrantia, Vol II, A. Holzhausen,Vindobonae MCMXVIII, 711.

3-L. De Thalloczy-C. Jirecek-E. De. Sufflay, Acta et Diplomata res Albaniae Meidae Aetatis Illustrantia, Vol I, A. Holzhausen, Vindobonae MCMXIII, Albania Medievalis.

4-Ilir Gjipali, Kërkime në degën jugore të Egnatias, Iliria XXXII, 2005-2006, f. 315.

5-S. Xhyheri-S. Muçaj-A. Pentkovskiy-I. Ristani, Kërkime arkeologjike në krahinën e Vlorës, Mallakastrës, Myzeqesë dhe Korçës, Kandavia, 6, Tiranë 2016, f. 309.

6-Po aty, f. 309.

7-Alexis Hubert Jaillot, ‘’Estats de l’Empire des Turqs en Europe’’, Paris 1700, David Rumsey Historical Map Collection.

8-Gerard & Leonard Valk , ”Graeciae et Archipelago, Divisus in Singulares Regiones Macedoniae, Albaniae, Epiri, Thessaliae, Achaiae, et Moreae, quibus accedunt Insulae Candia, Corcyra, Cephalonia, Zacyntho, Stalimine, Metelino, Chius”, Amsterdam 1700, Barry Lawrence Ruderman Antique Maps In.

9-Acta Albaniae, II, 711.

10-Alain Ducellier, La façade maritime de l’Albania au Mouen Age, Durazzo et Valona du XI au XV sicle, Tessalonike 1981, p. 36.

11-Anthimos D. Alexoudes, Syntonos Historike Perigrafe Tes Hieras Metropoles Belegradon, H Ionia, Kerkyra 1868, f. 42.

Policia e Fierit në ndihmë të banorëve në Riban: Evakuuan 15 familje dhe bagëtitë nga zjarri masiv

0
Policia e Fierit në ndihmë të banorëve në Riban: Evakuuan 15 familje dhe bagëtitë nga zjarri masiv

Policia e Fierit në ndihmë të banorëve të fshatit Riban, Mallakastër, të përfshirë nga një zjarr masiv.

Shërbimet e Policisë evakuuan 15 familje, si dhe bagëtitë dhe kafshët e tyre shtëpiake, ndërsa vijojnë kontrollet dhe angazhimi në të gjithë territorin e prekur nga flakët.

Shërbimet e Komisariatit të Policisë Mallakastër, në bashkëpunim me strukturat e Drejtorisë Vendore të Policisë Fier, shërbimet zjarrfikëse, Forcat Kombëtare të Sigurisë, strukturat e emergjencave civile, me mbështetjen nga ajri të një helikopteri të Ministrisë së Mbrojtjes dhe një avioni Canadair, janë angazhuar maksimalisht që në orët e para të mëngjesit në fshatin Riban, ku një zjarr masiv ka përfshirë sipërfaqe të mëdha toke, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme në bimësi.

Për shkak të përhapjes së flakëve drejt zonave të banuara, shërbimet e Policisë ndërhynë menjëherë për evakuimin e 15 familjeve, si dhe të bagëtive dhe kafshëve të tyre shtëpiake, me qëllim garantimin e sigurisë së jetës dhe të pronës së banorëve.

Aktualisht, shërbimet e Policisë vijojnë të jenë të angazhuara në terren, në bashkëpunim me forcat zjarrfikëse, Forcat Kombëtare të Sigurisë, strukturat e tjera përgjegjëse, me mbështetjen nga ajri të një helikopteri të Ministrisë së Mbrojtjes dhe një avioni Canadair, për izolimin dhe shuarjen e vatrave të zjarrit, si dhe për ofrimin e ndihmës ndaj banorëve të zonës.

Njëkohësisht, grupi hetimor, nën drejtimin e Prokurorisë, po punon për përcaktimin e shkakut të zjarrit, dokumentimin e plotë të rrethanave të ngjarjes dhe identifikimin e autorit, nëse zjarri rezulton të jetë shkaktuar nga veprime të kundërligjshme.

Drejtoria Vendore e Policisë Fier apelon ndaj të gjithë qytetarëve të mos ndezin zjarre për djegien e mbetjeve bimore apo për çdo qëllim tjetër, pasi përhapja e flakëve mund të sjellë pasoja të rënda për jetën, pronën dhe mjedisin.

Policia fton qytetarët të denoncojnë në numrin 112 çdo rast zjarrvënieje apo paligjshmërie tjetër, duke garantuar anonimat, reagim të menjëhershëm dhe të paanshëm.

Sherri mes aksionerëve bllokoi punimet, shteti anulon koncesionin e Aeroportit të Vlorës

0
Sherri mes aksionerëve bllokoi punimet, shteti anulon koncesionin e Aeroportit të Vlorës

Nga Kreshnik Kuçaj, Scan TV

Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka nisur procedurat për zgjidhjen e kontratës koncesionare të Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës.

Televizioni SCAN ka mësuar nga burime të besueshme se procedura është iniciuar gjatë ditës së sotme, me synimin për të zhbllokuar situatën e krijuar pas vonesave në përfundimin e një prej projekteve më të mëdha infrastrukturore në vend.

Ky zhvillim vjen pas paralajmërimeve të bëra nga ministria gjatë muajve maj dhe qershor, kur u la të kuptohej se shteti ishte i gatshëm të ndërhynte për të zgjidhur ngërçin dhe për të garantuar funksionalizimin e aeroportit.

Në muajin maj, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë deklaroi se Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës përbën një infrastrukturë me rëndësi strategjike për vendin dhe se funksionimi i tij është çështje e interesit publik e shtetëror, e jo thjesht një marrëdhënie biznesi mes palëve private.

Më pas, në fillim të muajit qershor, ministria bëri të ditur se kompanive u ishte lënë një afat prej 30 ditësh për të zgjidhur mosmarrëveshjet tregtare.

Sipas informacioneve të siguruara nga SCAN, me nisjen e kësaj procedure qeveria ka kaluar në fazën e radhës të mekanizmave kontraktorë për zgjidhjen e situatës së krijuar.

Punimet për ndërtimin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës nisën zyrtarisht në nëntor të vitit 2021. Sipas kontratës koncesionare dhe planit fillestar të investimit, aeroporti duhej të përfundonte brenda rreth tre viteve dhe të niste operimet gjatë vitit 2025.

Megjithatë, afatet nuk u respektuan dhe aeroporti ende nuk është bërë operacional.

Mosfunksionalizimi i aeroportit është lidhur me konfliktin e zgjatur mes aksionarëve të shoqërisë koncesionare, i cili ka sjellë procese gjyqësore, bllokim të vendimmarrjes dhe vonesa në realizimin e projektit.

Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës konsiderohet një investim strategjik për zhvillimin ekonomik të vendit. Vënia e tij në operim pritet të rrisë lidhjet ajrore me destinacione europiane dhe rajonale, të zgjasë sezonin turistik, të shtojë fluksin e vizitorëve dhe të nxisë investimet e huaja në jug të Shqipërisë.

Procedura e aktivizuar nga qeveria pritet të përcaktojë fatin e mëtejshëm të kontratës koncesionare dhe të vetë projektit, i cili konsiderohet një nga investimet infrastrukturore më të rëndësishme të viteve të fundit në Shqipëri.

Zjarri në Rriban të Mallakastrës merr përmasa të mëdha, flakët përfshijnë kurorat e pishave

0
Zjarri në Rriban të Mallakastrës merr përmasa të mëdha, flakët përfshijnë kurorat e pishave

Për shkak të erës së fortë, vatra e zjarrit në Rriban të Mallakastrës ka marrë përmasa të mëdha.

Siç raporton korrespondenti i Top Channel Neritan Trifoni, flakët janë përhapur me shpejtësi dhe kanë përfshirë kurorat e pishave, duke rritur rrezikun e përhapjes së zjarrit.

Forcat e Ndërhyrjes së Shpejtë (FNSH) janë nisur drejt fshatit Rriban në Mallakastër, ku një zjarr i përmasave të mëdha vijon prej orëve të mëngjesit.

Flakët janë përhapur me shpejtësi në zonë, ndërsa situata mbetet problematike pasi zjarri po afrohet drejt banesave.

Forcat zjarrfikëse vijojnë luftën me flakët për të bërë të mundur izolimin e vatrës dhe shmangien e rrezikut për banorët dhe banesat.

Top Channel

Mallakastër/ Kapet në flagrancë pranë vatrës së zjarrit që dyshohet se ndezi, vihet në pranga 54-vjeçari

0
Mallakastër/ Kapet në flagrancë pranë vatrës së zjarrit që dyshohet se ndezi, vihet në pranga 54-vjeçari

Mallakastër

Kapet në flagrancë pranë vatrës së zjarrit që dyshohet se ndezi, vihet në pranga 54-vjeçari.

Nga zjarri u dogjën rreth 400 pemë ulliri.Shërbimet e Komisariatit të Policisë Mallakastër, pas njoftimit se në vendin e quajtur “Qafa e Vidhit” kishte rënë zjarr dhe po digjeshin dhjetëra pemë ulliri, kanë shkuar menjëherë në vendngjarje, në mbështetje të forcave zjarrfikëse, si dhe për të kryer veprimet hetimore për zbardhjen e rrethanave të rastit.

Pranë vatrës së zjarrit, shërbimet e Policisë kanë konstatuar shtetasin A. Xh., 54 vjeç, banues në Ballsh, i cili dyshohet se kishte ndezur zjarrin. Si pasojë e përhapjes së flakëve janë djegur rreth 400 pemë ulliri.

Në vijim të veprimeve procedurale, specialistët për Hetimin e Krimeve të Komisariatit të Policisë Mallakastër arrestuan në flagrancë shtetasin A. Xh., për veprën penale “Shkatërrimi i pronës me zjarr”.

Materialet procedurale iu referuan Prokurorisë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Fier, për veprime të mëtejshme.

Drejtoria Vendore e Policisë Fier apelon për të gjithë qytetarët të mos ndezin zjarre për djegien e mbetjeve apo për qëllime të tjera, pasi përhapja e flakëve mund të sjellë pasoja të rënda për jetën, pronën dhe mjedisin.

Gjithashtu, fton qytetarët të denoncojnë në numrin 112 çdo rast zjarrvënieje apo paligjshmërie tjetër, duke garantuar anonimat të plotë, reagim të menjëhershëm dhe të paanshëm.

Fieri nderon heroin e monumenteve: Drejt restaurimit busti i ciceronit të parë të Apolonisë

0
Fieri nderon heroin e monumenteve: Drejt restaurimit busti i ciceronit të parë të Apolonisë

Në historinë e Apolonisë ka figura që nuk u shënuan me monumente të mëdha, por lanë gjurmë të pashlyeshme përmes përkushtimit të tyre. Një prej tyre është Pilo Samarxhiu, njeriu që për dekada ruajti sekretet e qytetit antik, duke mbrojtur thesaret arkeologjike në kohë lufte dhe paqeje. Ai fshehu statuja të çmuara për t’i shpëtuar nga shkatërrimi dhe përballoi edhe përplasjen me pushtetin e kohës për të ndalur punime që rrezikonin monumentet nën tokën e Apolonisë.

I njohur nga të gjithë si “xha Pilua”, ai ishte fillimisht kryepunëtor i gërmimeve arkeologjike me ekspeditën e Leon Reit, më pas ciceron dhe përfundimisht drejtor i Muzeut të Apolonisë. Për më shumë se 20 vite, deri në moshën 88-vjeçare, ai ia kushtoi jetën zbulimit dhe mbrojtjes së qytetit antik, duke u kthyer në një figurë të pazëvendësueshme për studiuesit dhe historinë e Apolonisë.

Personalitete si arkeologu Hasan Ceka dhe shkrimtari Ismail Kadare e kanë cilësuar Samarxhiun si një figurë kyçe, pa të cilën historia e qytetit antik do të mbetej e paplotë. Sot, një bust i tij i realizuar në fund të viteve ’60 nga skulptori i njohur Sotir Kosta dhe i ruajtur për vite në koleksionin e skulptorit fierak Gjergji Toska, pritet të rikthejë kujtesën e këtij “heroi të Apolonisë” përmes ekspozimit në Muzeun e Fierit.

Por historia e Pilo Samarxhiut nisi larg sallave të muzeve. I lindur në vitin 1883 në Pojan të Fierit, pranë Apolonisë, ai përfundoi shkollën greke në Vlorë në vitin 1905, ku përvetësoi edhe greqishten e vjetër dhe të re, dije që më vonë do t’i shërbenin për të lexuar mbishkrimet e monumenteve antike.

Pas një periudhe emigrimi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ai u kthye në Shqipëri në vitin 1926. Vetëm pak vite më vonë, në vitin 1933, nisi punën në Misionin Arkeologjik Francez të drejtuar nga Leon Rei, duke u bërë një nga njerëzit më të lidhur me zbulimin dhe ruajtjen e Apolonisë.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur rreziku për objektet antike ishte i madh, Samarxhiu fshehu disa statuja nën tokë për t’i shpëtuar nga ushtritë ndërluftuese. Pas përfundimit të luftës, ai u tregoi arkeologëve vendndodhjen e tyre dhe këto vepra u rikthyen në dritë, duke dëshmuar edhe një herë përkushtimin e njeriut që e konsideronte Apoloninë si një amanet.

Gushti nis me thellim të rënies së Euros në kursin ndaj Lekut

0
Gushti nis me thellim të rënies së Euros në kursin ndaj Lekut

Muaji gusht ka nisur me një thellim të mëtejshëm të rënies së Euros në kursin e këmbimit me Lekun. Sipas kursit zyrtar të këmbimit të Bankës së Shqipërisë, Euro u këmbye të hënën me 93.36 lekë, niveli më i ulër i të gjitha kohërave.

Që nga fillimi i vitit 2026, kursi i Euros me Lekun ka rënë me 3.5%, ndërsa krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë zhvlerësimi i Euros ka arritur në 4.15%.

Agjentët e këmbimit valutor besojnë se rënia e Euros në këtë periudhë i detyrohet kryesisht efektit të sezonit veror. Piku i sezonit turistik shoqërohet me rritje të flukseve valutore hyrëse, që zakonisht gjatë muajve të verës sjellin edhe rënie të kursit të këmbimit Euro-Lek.

Në të dhënat historike, kulmi i efektit sezonal në kursin e këmbimit shënohet në periudhën mes gjysmës së dytë të korrikut dhe gjysmës së parë të gushtit. Në këtë kuptim, rënia e Euros duket në linjë me këto tendenca.

Megjithatë, përtej efektit të sezonit veror, zhvlerësimi i Euros është një tendencë e qëndrueshme që po vijon prej më shumë se një dekade dhe është theksuar ndjeshëm në vitet pas pandemisë.

Kjo periudhë përkon me ciklet e shpejtë të rritjes së sektorit të turizmit dhe atij të pasurive të paluajtshme. Vlerësohet se secili prej këtyre sektorëve ka dhënë efekt të rëndësishëm në rënien e kursit të këmbimit Euro-Lek, nëpërmjet rritjes së flukseve valutore hyrëse.

Bilanci i pagesave u përmirësua ndjeshëm vitin e kaluar dhe shënoi deficitin më të ulët historik.

Sipas Bankës së Shqipërisë, për 2025 deficiti i llogarisë korrente kishte vlerën e 178 milionë eurove, 70% më pak krahasuar me vitin 2024. Kontribuuesi kryesor ishte sektori i turizmit.

Ndërkohë, sektori i pasurive të paluajtshme ka tërhequr sasi të mëdha të investimeve të huaja, por paralelisht vlerësohet se thith edhe shuma të konsiderueshme të valutës prej aktiviteteve të jashtëligjshme të shtetasve shqiptarë jashtë vendit.

Pasuritë e paluajtshme po dominojnë gjithnjë e më shumë investimet e huaja direkte.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, investimet e huaja në pasuri të paluajtshme për tremujorin e parë të këtij viti arritën vlerën e 172 milionë eurove, në rritje me 65% më shumë krahasuar me tremujorin e parë të vitit të kaluar. Ato sollën pothuajse 43% të vlerës totale të investimeve të huaja direkte, duke arritur peshën më të lartë historike në strukturën e investimeve të huaja.

Statistikat tregojnë se në fund të tremujorit të parë, stoku i investimeve të huaja në pasuri të paluajtshme arriti në rreth 2.83 miliardë euro. Që nga fillimi i vitit 2020, stoku i investimeve të huaja në real estate është rritur me 486%.

Pjesërisht, rënia e Euros kundrejt Lekut besohet se po nxitet edhe nga një tendencë në tkurrje e ofertës së monedhës vendase në tregun e brendshëm, kryesisht për shkak të politikës fiskale të ndjekur nga Qeveria Shqiptare. Në vitet e fundit, buxheti po qëndron në suficit për pjesën më të madhe të vitit. Për 6-mujorin 2026, suficiti buxhetor arriti vlerën rekord të 52.8 miliardë lekëve, në rritje me 60% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

monitor.al

Fieri përballet me rënie të lindjeve/ Drejtori i Maternitetit: Shkak emigracioni dhe lëvizjet demografike

0
Fieri përballet me rënie të lindjeve/ Drejtori i Maternitetit: Shkak emigracioni dhe lëvizjet demografike

Vetëm në 5 vitet e fundit numri i lindjeve në qytetin e Fierit ka rënë më shumë se dy herë. Drejtori i Maternitetit të Fierit, Robert Luto rendit emigracionin si arsyen kryesore.

“Nga 2 mijë deri në 2 mijë e 500 lindje që regjistroheshin para 5 viteve, tashmë numri ka zbritur në rreth 1 mijë lindje në vit. Lëvizjet demografike të familjeve shqiptare emigracioni. një pjesë zgjedhin spitalet private por edhe orientimi i një pjese të nënave drejt materniteteve në Tiranë”,- thotë Luto.

Një tjetër tendencë që është parë gjatë viteve të fundit është rritja e lindjeve me operacion cezarian. Sipas shefit të maternitetit, ato janë më të shumta se lindjet natyrale.

“Nuk është një trend që ka prekur vetëm fierin por edhe te gjithë Shqipërinë, edhe jo vetëm gjithë botën. nënat janë të prirura që të zgjedhin lindjet natyrale”,- shprehet drejtori i Maternitetit të Fierit.

Në rënie paraqitet edhe numri i aborteve.

“Nëse gjatë gjashtëmujorëve të parë të 2025 u regjistruan rreth 300 raste, në 6- mujorin e parë të vitit 2026 ky numër ka arritur në rreth 100. Pjesa më e madhe e rasteve i përket vajzave dhe grave nga zonat rurale”,- deklaron Luto.

Sipas të dhënave zyrtare të INSTAT, gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2026 në Fier janë regjistruar rreth 400 lindje.