đ”đĂ« đđđđđđ đđđ Prof. Dr. đœđđđđđ đșđ°đłđ¶ (đđđđ đ đđđ).
Lefteri Silo lindi në fshatin Pojan Fier, në 22.01.1937.
NĂ« vitet 1945 – 1952 mbaroi shkollĂ«n elementare nĂ« fshatin e lindjes dhe nĂ« vitet 1952-1955 mbaroi shkollĂ«n e mesme pedagogjike nĂ« qytetin e Beratit dhe fillon punĂ« mĂ«suese nĂ« fshatin Qarr tĂ« rrethit Fier deri nĂ« vitin 1957.
Dy vjet punĂ« nĂ« fushĂ«n e mĂ«suesisĂ« qenĂ« tĂ« mjaftueshme pĂ«r tâu afirmuar e pĂ«r tâu pĂ«rzgjedhur nga institucionet skenike tĂ« rrethit si kĂ«ngĂ«tare e talentuar e kĂ«ngĂ«s popullore qytetare myzeqare. ..
đ đđđ€đđđ đđ«đ đ§Ă« đđŹđđ«đđĂ«đ§ đđ«đšđđđŹđąđšđ§đąđŹđđ & đđ§đŹđđŠđđ„đąđ§ âđđČđłđđȘđđŁđâ.
QĂ« nga đŻđąđđą đđđđ â đđđđ punoi kĂ«ngĂ«tare dhe aktore nĂ« EstradĂ«n e qyteti tĂ« Fierit. NĂ« muajin maj tĂ« vitit 1957, kur Estrada Profesioniste nisi veprimtarinĂ« e saj si njĂ« institucion skenik, pĂ«r mĂ«suesen e fshatit Qarr nisi karriera, sa e bukur dhe aq e vĂ«shtirĂ« e artit skenik, tĂ« cilit pĂ«r 37 vjet nuk do tâi ndahej. Kur Lefteria hodhi hapin e parĂ« e u ngjit nĂ« skenĂ«, ajo kishte bĂ«rĂ« njĂ« hap tĂ« madh drejt emancipimit, drejt çlirimit nga kthetrat e patriarkalizmit, tĂ« cilat e kishin ndrydhur gruan myzeqare dhe e kishin bĂ«rĂ« skllave tĂ« mureve tĂ« shtĂ«pisĂ«. Nga lartĂ«sitĂ« e skenĂ«s ajo shihte horizonte tĂ« reja, kishte tashmĂ« tjetĂ«r vizion pĂ«r jetĂ«n e shoqĂ«rinĂ« dhe tĂ« tjera pika referimi. Ajo ishte thirrurr nĂ« skenĂ« pĂ«r kĂ«ngĂ«n myzeqare dhe pĂ«r gati katĂ«r dekada e ngriti atĂ« nĂ« nivele mĂ« tĂ« larta, mĂ« korrekte, mĂ« shprehĂ«se e mĂ« emocionuese. Kjo artiste gjeti tek kĂ«nga e popullit gurrĂ«n e freskĂ«t, flladitjen.
Sa shumĂ« emocione, sa shumĂ« kĂ«naqĂ«si e gĂ«zime u dhuroi ajo adhuruesve tĂ« kĂ«ngĂ«s popullore qytetare myzeqare, tĂ« cilĂ«t i dhuruan duartrokitje tĂ« stuhishme e çaste lumturie. Jeta dhe veprimtaria artistike e kĂ«saj artisteje ka qĂ«nĂ« lidhur ngushtĂ« me ansamblin artistik âMyzeqejaâ dhe EstradĂ«n Profesioniste tĂ« qytetit tĂ« Fierit. Nuk ka veprimtari brenda dhe jashtĂ« vendit pa praninĂ« e kĂ«saj kĂ«ngĂ«tareje, pa zĂ«rin e saj. Aktiviteti artistik pasqyrohet nĂ« kĂ«ngĂ«t e bukura myzeqare, duke u bĂ«rĂ« njĂ« nga simbolet e saja. Me dimensionin e personalitetit tĂ« saj shpjegohet suksesi edhe nĂ« interpretimin e kĂ«ngĂ«s popullore tĂ« krahinave tĂ« tjera, tĂ« muzikĂ«s sĂ« lehtĂ«, e madje, loja me karakter individual si aktore nĂ« shumĂ« skeçe si p.sh.: mamaja te skeçi parodik âEmision i jashtĂ«zakonshĂ«mâ, gruaja e Banushit te skeçi âKĂ«tu paska konitaâ e shumĂ« e shumĂ« tĂ« tjera.
Por sidoqoftĂ«, persosmĂ«ria e artit tĂ« saj mbeti nĂ« intonacionet e bukura e me aq mjeshtĂ«ri te kĂ«nga popullore qytetare myzeqare. Edhe ajo vetĂ« e ndiente MyzeqenĂ« nĂ« rrafshin me tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m tĂ« kĂ«ngĂ«s sĂ« saj tĂ« pashtershme. Shfaqjet nĂ« fshat shpesh herĂ« ktheheshin nĂ« festĂ« popullore. NĂ« njĂ«rĂ«n prej kĂ«tyre festave zĂ«ri i saj intonohej aq bukur saqĂ« xha Metja nga Cakrani i Fierit, nga kĂ«naqĂ«sia, e thirri nĂ« mes tĂ« shfaqjes me fjalĂ«n e Ă«mbĂ«l: âHajde, bilbil i MyzeqesĂ« – merrja edhe njĂ«herĂ« asaj kĂ«nge âPenxherenĂ« e zotĂ«risĂ« sate çâta ka zĂ«nĂ« pema jeshileâ.
Edhe vajza myzeqare, me zërin e saj të bukur e melodioz, ligjëroi në të gjitha krahinat e vëndit si në shtëpinë e saj.
Lefteria ka dhĂ«nĂ« ndihmesĂ« tĂ« madhe nĂ« konsolidimin e ansamblit artistik âMyzeqejaâ nĂ« tĂ« cilin debutoi me sukses edhe nĂ« mjaft skena ndĂ«rkombĂ«tare, ku Ă«shtĂ« duartrokitur nxehtĂ«sisht. Nuk kishte shfaqje tĂ« ansamblit artistik âMyzeqejaâ apo tĂ« EstradĂ«s profesioniste tĂ« Fierit pa u dĂ«gjuar zĂ«ri i bukur i LefterisĂ«. Ajo kishte jo vetĂ«m kĂ«rkesa artistike ndaj vehtes, por edhe kĂ«rkesa nĂ« marĂ«dhenie sa mĂ« tĂ« mira me kolegĂ«t e saj qĂ« i donte aq shumĂ«. ZĂ«ri i saj i bukur e melodioz do tĂ« dĂ«gjohej jo vetĂ«m nĂ« çdo vatĂ«r myzeqare, por nĂ« mbarĂ« vendin nĂ«pĂ«rmjet kĂ«ngĂ«ve perla tĂ« MyzeqesĂ« si: âĂâu ngrita e vajta pĂ«r ujĂ«â, âMa kishe dhe moj shtĂ«pinĂ«â, âĂobani dhe çobankaâ, âMyzeqarka e vogĂ«lâ e shumĂ« e shumĂ« tĂ« tjera.
Brezat e rinj të këngëtarëve dhe artistëve në Fier kanë mësuar shumë nga mjeshtëria e kësaj këngëtareje, e cila ka lënë pas një vepër të bukur, një buqetë këngësh, të cilat, sa herë do të këndohen e dëgjohen, do të ngjallin respekt dhe dashuri për këtë artiste. Këngëtarja Lefteri Silo u rrit dhe jetoi me këngët, prandaj edhe jeta e saj është një këngë që do të jetoj në vite.
đđ„đđ«Ă«đŹđąđŠđđ
Pikërisht për këtë veprimtari intensive, për këtë përkushtim të plotë dhe këtë pasion të jashtëzakonshëm për artin skenik, këngëtarja e talentuar është nderuar me:
đ Urdhri âNaim FrashĂ«riâ, klasi i tretĂ«,
đ Medalje âNaim FrashĂ«riâ
đ ”Qytetar Nderi” i BashkisĂ« Fier
đCertifikatĂ« âSulmues i 35 – vjetorit tĂ« Ălirimit tĂ« Atdheutâ..
KĂ«shilli i BashkisĂ« Fier me vendimin nr. 87 datĂ« 04.12.2002 i jep artistes Lefteri Kozma Silo (pas vdekjes) titullin âQytetar Nderiâ dhe njĂ« rruge nĂ« qytetin e Fierit i vihet emri i saj, rruga âLefteri Siloâ me motivacionin:âPĂ«r kontributin e saj tĂ« shquar nĂ« interpretimin virtuoz tĂ« kĂ«ngĂ«s popullore myzeqare. Me talentin e saj interpretues ajo u bĂ« simbol i kĂ«ngĂ«s sĂ« trevĂ«s ku u lind dhe u rrit dhe qĂ« i kushtoi tĂ«rĂ« jetĂ«n e saj. KĂ«ngĂ«t e saja janĂ« pjesĂ« e trashĂ«gimisĂ« sĂ« thesarit tĂ« kulturĂ«s sonĂ« kombĂ«tare dhe do tĂ« kĂ«ndohen pĂ«rherĂ« me dashuri nga brezat e ardhshĂ«m, duke kujtuar me respekt bilbilin e kĂ«tyre kĂ«ngĂ«ve.â
âšïžPor dekoratĂ«n me tĂ« lartĂ« kjo artiste e ka marrĂ« nga populli, nga artdashĂ«sit dhe adhuruesit e kĂ«ngĂ«s popullore myzeqare. Ajo Ă«shtĂ« fiksuar nĂ« kujtesĂ«n dhe nĂ« pĂ«rfytyrimet e tyre si artistja virtuoze dhe interpretuese e talentuar i kĂ«ngĂ«s magjepĂ«se popullore tĂ« trevĂ«s sĂ« MyzeqesĂ«.
Dhe jeta paska fund. Ajo u nda njëherë e përgjithmonë nga skena, të cilën e deshi aq shumë, nga Sofika Hodo, Fuat Boçi, Leonidha Prifti, Isuf Maloku, Timo Lule, Agim Dollani, Nikollaq Bulo dhe nga gjithë kolektivi i Estradës Profesioniste dhe Teatrit të qytetit të Fierit.
Më 22 korrik 1994, pas një sëmundje të rëndë, ajo u nda nga jeta. Kënga myzeqare humbi interpretuesen e talentuar, admiruesit këngëtaren e mirënjohur, kolegët partneren e denjë.
Por artistja nuk vdes. Ajo rron, se rron kënga në popullin artdashës të Myzeqesë.
©ïžProf. Dr. Vilson SILO (nipi i saj).
Leave a Reply