Përmes një analize me humor thumbues dhe doza të forta ironie, gazetari i njohur Lutfi Dervishi ka sjellë një “hartë” ndryshe të shqiptarëve sipas qyteteve. Nga diplomatët dibranë e deri te tironsit “refugjatë në qytetin e tyre”, ky përshkrim satirik ka bërë xhiron e rrjetit.

Beratasit janë skraparlinj të zbritur buzë Osumit!

Mallakastriotët janë fierakë të blinduar.

Dibranët, diplomatë edhe pa ditur gjuhë të huaj.

Pogradecarët janë korçarë me gjol!

Mirditorët janë shqiptarë që respektojnë shtetin, sidomos kur shteti respekton Mirditën.

Përmetarët janë lebër që konfliktet i zgjidhin me liker.

Elbasanllinjtë janë gegë për toskët dhe toskë për gegët.

Lezhjanët janë shkodranë pa tangarllik!

Laçjanët janë kurbinas që e kanë Tiranën për punë dhe Shna Ndoun për punët që Tirana nuk i zgjidh.

Krutanët janë tregtarë që edhe kur blejnë, dinë të shesin.

Pukjani është shkodran kur shkon në Tiranë dhe mirditor kur zbret në Shkodër!

Devollinjtë janë korçarë që romantizmin e konsiderojnë humbje kohe pune.

Shijakasit janë durrsakë që detin ua zunë të tjerët.

Skraparllinjtë janë beratas ballë kazani!

Kavajasit janë durrsakë pa det dhe tiranas pa kompleks kryeqyteti.

Kolonjarët janë korçarë që lanë serenatat për të qenë “kudo të parë”.

Tropojanët janë vlonjatë të Malësisë së Gjakovës!

Hasjanët janë shqiptarë që në Has kanë vendlindjen dhe në Londër lagjen.

Lushnjarët janë fierakë që mendojnë se Fieri e ka tepruar me urbanizimin.

Matjanët janë dibranë që, në vend të diplomacisë, zgjodhën monarkinë.

Sarandiotët janë shqiptarë që dhjetë muaj jetojnë në Sarandë dhe dy muaj prej Sarandës.

Himariotët janë grekë me fjalë e shqiptarë me vepra.

Korçarët janë parisienë që, për arsye emigrimi, jetojnë në Shqipëri.

Tepelenasit janë vlonjatë që i janë betuar Bajronit të mos e shohin detin me sy!

Kuksianët janë prizrenalinj me pasaportë britanike.

Durrsakët janë ilirë që prej 2500 vjetësh presin të mbarojë sezoni.

Tironsit janë refugjatë që nuk janë larguar nga qyteti i tyre.

Shkodrani ka humorin për të tjerët, tangarllikun për vete dhe “ta marrsha” për ata që do.

Gjirokastritët janë korçarë të përzënë nga qyteti si dorëlëshuar!

Vlonjatët janë shqiptarët më empatikë. Të shprehin ngushëllimet më të sinqerta kur u thua se nuk je nga Vlora.

Në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 79.5 lekë dhe do shitet me 80.7 lekë.

Ndërkohë monedha evropiane euro do blihet me 92.4 lekë dhe do shitet me 93.3 lekë.

Franga zvicerane sot në tregun shqiptar do blihet me 98 lekë dhe do shitet me 99.4 lekë.

Ndërsa paundi britanik do blihet me 107.7 lekë dhe do shitet me 109 lekë.

Ministri i Brendshëm, Besfort Lamallari, ka thirrur në një takim drejtuesit vendorë të Policisë së Shtetit.

Takimi do të zhvillohet në orën 09:00, në ambientet e Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë së Shtetit.

Mbledhja zhvillohet në një moment të vështirë për vendin, për shkak të situatës së krijuar nga zjarret në disa zona të Shqipërisë. Në ditët e fundit, Policia e Shtetit ka arrestuar dhe proceduar disa persona të dyshuar për përfshirje në zjarrvënie.

Takimi vjen gjithashtu pas një sërë ngjarjesh të tjera të raportuara gjatë ditëve të fundit, ndërsa pritet që në fokus të diskutimeve të jenë situata e rendit dhe sigurisë, menaxhimi i emergjencave si dhe masat që duhet të ndërmerren nga strukturat vendore të Policisë së Shtetit.

Në 51 bashki të vendit numri i të moshuarve tashmë tejkalon numrin e fëmijëve, një tregues i trishtë për kataklizmën demografike me të cilën përballet Shqipëria.

Pensioniste duke shfrytezuar rrezet e diellit dhe temperaturat e larta ne parkun ne Sheshin Skenderbej ne qender te Tiranes. Qeveria Rama ka akorduar bonusin e pranveres per pensionistet i cili ka filluar te shperndahet qe prej dites se hene, 3 Mars, 2025./r/n/r/nPensioners taking advantage of the sunshine and high temperatures in the park in Skenderbej Square in the center of Tirana. The Rama government has granted the spring bonus for pensioners, which has started to be distributed since Monday, March 3, 2025.

Dokumentet mbi të cilat mbështetet reforma e re territoriale e propozuar nga mazhoranca ofrojnë një fotografi të polarizimit demografik të Shqipërisë, se si emigracioni dhe lëvizjet e brendshme kanë zbrazur qytetet e vogla dhe zonat rurale dhe popullsia është përqendruar në pak qendra urbane.

“Reforma Administrativo-Territoriale 2.0”, dokumenti i hartuar nga ekspertët e PS-së në Komisionin e Posaçëm Parlamentar, identifikon një grup njësish vendore që shfaqin dobësi të përsëritura në funksionalitet, ekonomi, demografi dhe financa për të justifikuar nevojën e rikonfigurimit të hartë së ndarjes territoriale.

Analiza bazohet mbi tre indekse që tregojnë një tablo thellësisht të polarizuar demografike, ekonomike dhe funksionale të bashkive, ku në njërën anë janë disa qendra urbane ku përqendrohet jo vetëm popullsia, por ka dhe zhvillim ekonomik, dhe në anën tjetër është periferia, sidomos verilindja, juglindja dhe zonat malore, të cilat vuajnë një rreth vicioz tkurrje dhe plakje të popullsisë, ekonomi mbijetese me pak vende pune formale dhe buxhete bashkiake që mbijetojnë vetëm nga qeveria qendrore, duke i përdorur fondet vetëm për pagat e administratës vendore.

Indeksi i Masës Urbane (IMU), një nga tre dokumentet analitike mbi të cilat është bazuar propozimi i hartës së re me 46 bashki, duke shkrirë 15 njësi vendore me bashkitë më të mëdha brenda qarkut, dokumenton transformimin territorial të Shqipërisë pas viteve ’90, me më pak qendra që rriten dhe gjithnjë e më shumë bashki që humbasin banorë.

Të dhënat e përpunuara nxjerrin në pah një Shqipëri të ndarë në tre realitete: një grup shumë të vogël bashkish që vazhdojnë të tërheqin popullsi dhe aktivitet ekonomik, një grup bashkish me potencial të ndërmjetëm dhe një shumicë territori që po humbet masën kritike të popullsisë.

Analiza është ndërtuar mbi të dhënat e Censusit 2023 dhe, e përfshirë në raportin teknik që shoqëron reformën, sugjeron se vendi po përjeton një përqendrim të popullsisë në gjithnjë e më pak qendra urbane, ndërsa pjesa tjetër e territorit po humbet banorë, funksione dhe kapacitete zhvillimi.

Rezultatet e indeksit tregojnë se vetëm 13 bashki klasifikohen me nivel të lartë të masës urbane, por në to jeton 62.5% e popullsisë së vendit. Në anën tjetër, 30 bashki, pothuajse gjysma e hartës administrative, klasifikohen në nivel të ulët dhe përbëjnë vetëm 14.2% të popullsisë, ndërsa 18 bashki renditen në kategorinë e ndërmjetme ose mesatare.

Sipas të dhënave, popullsia e vendit është përqendruar në kryeqytet, ku banojnë mbi gjysmë milioni banorë, e ndjekur me shumë pikë pas nga bashkitë Durrës, Vlorë, Elbasan, Shkodër, Fier, Kamëz dhe Berat.

Në skajin tjetër, me më pak banorë, renditen bashki si Pusteci, Libohova, Himara, Këlcyra, Memaliaj, Selenica, Dropulli, Finiqi, Delvina dhe Kolonja, të cilat kanë humbur peshë demografike dhe urbane, sipas indeksit.

Analiza e ekspertëve të mazhorancës nuk e ndërton indeksin vetëm mbi numrin e banorëve, por kombinon tregues të tjerë si: madhësia e popullsisë, dendësia reale e banimit, mënyra si shpërndahet popullsia në territor, raporti i varësisë demografike dhe niveli i urbanizimit.

Kjo do të thotë se një bashki mund të ketë sipërfaqe të madhe, por nëse popullsia është e përqendruar në një qytet të vogël dhe pjesa tjetër e territorit është bosh, ajo konsiderohet strukturalisht e dobët.

Një nga gjetjet më domethënëse është se mesatarisht 57% e territorit është i pabanuar. Në nivel kombëtar, koeficienti ‘Gini’ që mat raportin banorë për km katror është 0,86, çka tregon se banorët janë të përqendruar në pak zona, ndërsa pjesë të mëdha të territorit mbeten bosh.

Kjo duket veçanërisht në Kolonjë dhe Korçë, ku treguesi arrin 0,97, duke treguar se popullsia është mbledhur në pak zona urbane dhe pse bashkitë kanë shtrirje të gjërë në territor. Ndërkohë Bashkia e Kamzës ka vlerën më të ulët, 0,42, që tregon se territori i kësaj bashkie është i banuar. Në përgjithësi, mesatarisht rreth 57% e territorit të një bashkie rezulton bosh.

Të dhënat tregojnë dhe për një popullsi në plakje të popullsisë së bashkive.

‘Raporti i varësisë’, që tregon barrën që fëmijët dhe të moshuarit përbëjnë për popullsinë në moshë pune tregon se në shumicën e bashkive (51) kjo barrë është më e lartë se mesatarja kombëtare dhe, në shumë prej tyre, të moshuarit tejkalojnë numrin e fëmijëve.

Analiza tregon edhe një nivel të ulët urbanizimi me një normë mesatare 29,8% në 60 bashki pa përfshirë Tiranën në analizë, ndërsa “25 bashki nuk kanë asnjë vendbanim që plotëson kriteret për t’u quajtur qytezë”. Bazuar në këtë kriter vetëm 6 bashki mund të klasifikohen si qytete, 13 si qyteza/periferi dhe 42 si rurale.

Ky transformim demografik është një nga argumentet mbi të cilat anëtarët socialistë në Komisionin e Posaçëm Parlamentar për Reformën Territoriale mbështesin nevojën për një hartë të re me 46 bashki.

Dokumenti analitik i PS-së konstaton se vendi nuk ka më të njëjtën shpërndarje të popullsisë që kishte në vitin 2014, kur u realizua ndarja aktuale administrativo-territorial, që synonte krijimin e bashkive më të mëdha dhe më efikase.

“Disa zona janë rritur, ndërsa të tjera kanë humbur një pjesë të konsiderueshme të popullsisë”, thuhet në raport, ndërsa argumentohet se një pjesë e bashkive kanë vështirësi të sigurojnë financa të qëndrueshme, staf të kualifikuar dhe kapacitete administrative.

Po ashtu dokumenti nuk e redukton problemin vetëm te kufijtë administrativë, por pranon se ndryshimet demografike lidhen me lëvizjen e popullsisë drejt qendrave më të mëdha, plakjen e popullsisë, pabarazitë territoriale dhe përqendrimin ekonomik, fenomene që kanë ndryshuar mënyrën si funksionojnë bashkitë shqiptare dhe sugjeron se ndryshimi i kufijve administrativë nuk mund të zgjidhë i vetëm sfidat që burojnë nga emigracioni, plakja demografike dhe përqendrimi ekonomik.

Socialistët kanë depozituar në Kuvend një projektligj që propozon një ndarje të re të hartës administrative-territoriale me shkrirjen e disa njësive të vogla me bashki më të mëdha, pa argumentuar se si harta e re do të zgjidhë këto problematika.

Sipas hartës së re bashkitë Fushë-Arrëz, Klos, Rrogozhinë, Dimal, Poliçan, Patos, Divjakë, Selenicë, Maliq, Këlcyrë, Memaliaj, Libohovë, Cërrik, Belsh dhe Prrenjas humbasin statusin si njësi të pavarura të vetëqeverisjes vendore dhe bashkohen me bashkitë fqinje më të mëdha.

Propozimi ka hasur në kundërshtimin e banorëve të këtyre zonave që janë ngritur në protesta pasi e shohin veten jashtë mundësisë për shërbime publike me shkrirjen e njësive të tyre vendore./BIRN

Nafta ka ndryshuar sërish, duke shkuar në tregun e pakicës në 215 për litër. Një vëzhgim i fundit në pikat e shitjes tregon rritjen më të fundit nga 199 lek në 215 për litër, të reflektuara pas luhatjeve në bursat ndërkombëtare.

Që prej qershorit deri tani në mes gusht, nafta ka pësuar ulje ngritje të vazhdueshme. Çmimi i vendosur nga Bordi i Transparencës duke rikthyer ato të para luftës në 176/l, pas shfuqizimit të tij me këtë vendim, ka ndryshuar dukshëm, tregu është shtrenjtuar në 22.2% më shumë për shitjen e naftës.

Më 17 qershor, nafta Brent kushtonte 80 dollarë për fuçi ndërsa sot kur përafërsisht është rritur rreth 88 dollarë për fuçi, konsumatorët shqiptarë e blejnë naftën 215 lek për litër, që do të thotë 39 lek më shumë. Ekspertët theksojnë se lëvizjet në bursat ndërkombëtare nuk përkthehen gjithmonë me të njëjtën shpejtësi dhe saktësi në çmimet për tregun vendas.

Një ditë më parë nafta në Shqipëri është importuar me 1372 dollarë për ton, vetëm 10 dollarë për shumë për ton krahasuar me 12 gushtin. Ndërsa në fillim të gushtit kur nafta tregtohej në vendin tonë me 199 lek për litër, çmimi i importit sipas Drejtorisë së Doganave rezulton të jetë më 7 gusht 1243 dollarë për ton, rreth 130 dollarë më shumë llogaritur pas një jave.

Të dhënat botërore tregojnë se me rritjen e sotme në gati 88 dollarë për fuçi, është fituar më shumë se 5% këtë javë, ndërsa SHBA-ja shtoi presionin ekonomik mbi Iranin për të rihapur Ngushticën e Hormuzit. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë paralajmëroi gjithashtu për një deficit më të thellë global të furnizimit, duke parashikuar deficitin më të madh në vitin 2026 në pesë vjet.

Këto luhatje kanë prekur edhe tregun në Shqipëri, duke rritur kostot për konsumatorët shqiptarë, të cilët duket se po shohin të nevojshme rivënien në punë të Bordit të Transparencës për të monitoruar çmimet e shitjes së naftës dhe vendosjen e kufizimeve për tregtuesit.

Top Channel