Nga Cepee Tabibian

Si shumë amerikanë, edhe unë gjithmonë kam ëndërruar të zhvendosem në Evropë. Në vitin 2015, në moshën 35-vjeçare, vendosa të largohesha nga Teksasi dhe të shkoja në Spanjë.

Dy vjet më pas, themelova “She Hit Refresh”, një komunitet që ndihmon gratë mbi 30 vjeç të bëjnë hapin e madh drejt jetës jashtë vendit. Që atëherë, kam ndihmuar qindra gra të ndërtojnë jetë të reja në vende si Portugalia, Spanja, Franca, Italia dhe Holanda.

Destinacionet më të preferuara nga gratë me të cilat punoj janë zakonisht ato me mot të ngrohtë dhe opsione fleksibile vizash. Spanja dhe Portugalia janë në krye të listës sepse janë relativisht të përballueshme për Evropën Perëndimore, kanë një ritëm të qetë jetese dhe rrugë për qëndrim që nuk kërkojnë pasuri të madhe apo pension.

Një vend që pak amerikanë do të mund ta gjenin në hartë, e lëre më ta konsideronin për të jetuar, është Shqipëria. Por kjo po ndryshon.

Vitet e fundit, kam dëgjuar shpesh për Shqipërinë nga anëtarët e komunitetit tim. Disa prej tyre u zhvendosën atje dhe nuk ndalonin së lavdëruari vendin. E intriguar, kalova një muaj në Shqipëri në vitin 2024, kryesisht në kryeqytetin Tiranë dhe përgjatë bregdetit. Desha të kuptoja pse gjithë ky entuziazëm dhe ajo që gjeta më surprizoi vërtet.

Shqipëria mund të mos jetë për të gjithë, asnjë vend nuk është, por për shumë amerikanë që kërkojnë një nisje të lehtë, ajo plotëson shumë kritere. Ja pse e konsideroj vendin më të nënvlerësuar në Evropë për ata që duan të zhvendosen nga SHBA-ja:

Është e përballueshme

Shqipëria është një nga pak vendet në Evropë ku mund të marrësh me qira një apartament komod për më pak se 500 dollarë në muaj, thonë gratë në rrjetin tim. Ky kosto e ulët jetese është një nga arsyet kryesore pse amerikanët po zgjedhin Shqipërinë, përcjell dritare.net

Merrni shembullin e Cheryl Orlov, e cila u zhvendos nga Redondo Beach, Kaliforni, në Tiranë. “Edhe pse kostoja e jetesës në Tiranë po rritet, ajo është ende shumë më e ulët sesa ajo që paguaja në Kaliforni,” më tha ajo. Qiraja e saj për një apartament me dy dhoma në Tiranë është më pak se një e gjashta e asaj që paguante për një shtëpi me dy dhoma në Redondo Beach para se të largohej në 2023.

Blerjet e ushqimeve, restorantet dhe shërbimet shëndetësore janë gjithashtu shumë më të përballueshme. Për nomadët digjitalë dhe pensionistët, Shqipëria ofron një cilësi jetese që po bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u gjetur në shumë qytete të SHBA-së.

Mund të qëndrosh deri në një vit pa vizë

Një nga avantazhet më të mëdha të Shqipërisë është se amerikanët mund të jetojnë atje deri në 12 muaj pa pasur nevojë për vizë, një përparësi e rrallë në Evropë.

Mund të hipni në një avion sonte dhe nesër të nisni jetën e re në Shqipëri, pa asnjë dokumentacion të komplikuar. Kjo e bën ideale për ata që duan të “testojnë” jetën jashtë vendit pa u ngatërruar me sistemet komplekse të vizave.

Gjatë qëndrimit tim në Tiranë, takova Denisa Kaca Bradley, themeluese e “Expats in Albania”, për të mësuar më shumë rreth opsioneve të emigracionit. Ajo më shpjegoi se qëndrimi përtej një viti kërkon dokumentacion, por kjo është e mundur dhe organizata e saj ndihmon të sapoardhurit me këtë proces.

Në takimet e saj javore, takova dhjetëra amerikanë: gra solo, çifte dhe familje. Shumë prej tyre përdorin Shqipërinë si një pikënisje, duke qëndruar për një ose dy vjet para se të zhvendosen në një vend tjetër të Evropës pasi kanë rregulluar vizat aty. Të tjerë zgjedhin të qëndrojnë për kohë të gjatë.

Është bukur

Nga Alpet e egra shqiptare në veri, tek ujerat turkiz të Detit Adriatik në perëndim dhe Jonit në jug, peizazhi i vendit është mahnitës.

Gjatë udhëtimit tim, vozita përgjatë Rivierës Shqiptare dhe vizitova Sarandën, një qytet buzë detit me një shëtitore të bukur. Ishte shtator dhe moti ishte ende mjaft i ngrohtë për të notuar dhe marrë diell, por plazhet ishin pothuajse bosh — një privilegj i rrallë në krahasim me vende si Spanja apo Italia. Në ditë të kthjellë mund të shohësh Greqinë në largësi! Ishulli i Korçës është vetëm 30 minuta me traget.

Nuk arrita të vizitoj malet veriore, por ato janë në krye të listës sime për herën tjetër. Fshatrat e largëta, shtigjet për ecje dhe peizazhet e bukura e bëjnë Shqipërinë një parajsë për adhuruesit e natyrës.

Ndihet lokale, por ka një komunitet në rritje të të huajve

Deri në fillim të viteve 1990, Shqipëria ishte kryesisht e mbyllur për botën nën regjimin komunist, turizmi ka nisur të zhvillohet vetëm dekadën e fundit. Si rezultat, Shqipëria ende ndihet autentikisht shqiptare.

Në të njëjtën kohë, shqiptarët janë shumë mikpritës ndaj amerikanëve, diçka që surprizoi shumë prej të huajve që takova. Sentimenti pro-amerikan dhe mikpritja ndaj të huajve e bëjnë më të lehtë për të sapoardhurit të ndihen si në shtëpi dhe të krijojnë lidhje me komunitetin lokal.

Në qytete si Tirana dhe qytetet bregdetare si Vlorë, ka gjithashtu një numër në rritje të të huajve që po vendosin rrënjë. Si Monica Miranda, një amerikane që u zhvendos nga Jersey City, New Jersey në Vlorë në moshën 43 vjeç, së bashku me qenushin e saj. “Nuk dija shumë për Shqipërinë,” më tha ajo. “Por sapo mbërrita, ndodhi diçka. Një muaj u bë dy.” Monica jeton në Shqipëri prej gati dy vjetësh dhe së fundmi mori kartën e qëndrimit për pesë vite.

“Kam krijuar një komunitet mbështetës me të huaj nga SHBA, Mbretëria e Bashkuar, Australia dhe Amerika Latine,” tha ajo. “Takojmë disa herë në javë dhe ka qenë një eksperiencë shumë pozitive.”

Ndoshta nuk është vendi i parë që ju vjen në mendje, por për shumë amerikanë që kam takuar, Shqipëria është bërë vendi i duhur në kohën e duhur.

Nga Adriatik Doçi:

Prej disa ditësh opinioni publik u acarua me një ngjarje të pazakontë që ndodhi në Malin e Llogarasë. Një tufë e egër kuajsh që shëtisin në liri në mal, rreth 22, u qëlluan me çifte nga një i panjohur për arsye që i dinte vetëm ai. Disa kuaj u gjetën me saçme në trup të plagosur. 4 ngordhën dhe u larguan për t’u varrosur nëpër male, ndërsa tufa e mbetur u fsheh në kreshtat e Karaburunit, larg syve të njerëzve.

Kuajt i vrau Selfo Merkohitoj, një fshatar nga Dukati, fshat në rrëzë të Llogarasë. Policia dhe prokuroria e identifikuan këtë personazh të shëmtuar në fytyrë e shpirt, i cili nuk ishte herë e parë që bënte të tilla krime. Dyshohet që Selfo “dukaqoti” është edhe zjarrvënës i pyjeve edhe hajdut i tyre.

Selfo, sipas fshatarëve të zonës, ka një jetë që “livadhis” nëpër pyjet e Llogarasë. I ka vjedhur ç’të mundi pyllit e në kurriz të tij ka ndërtuar familje, të cilën e ka ushqyer me ‘haram’. Në fund vrau kuajt e bukur të Llogarasë. Ata që nuk flasin por vetëm vrapojnë, si pak gjëra që kanë mbetur pa vargoj në këtë vend.

Selfo, sipas informacionit, nuk ishte i vetëm kur bëri masakrën, me vete kishte edhe djalin, K. Merkohitoj. Dardha bie mbi dardhë, ashtu si Kadriu urren kuajt si babai i tij Selfo.

Familja Merkohitoj shquhet si familja më hajdute e zonës së Dukatit, e cila ka shkatërruar Llogaranë për hesap të bizneseve të zonës. Njëri prej tyre është Kompleksi “Alpin” i Gëzim Capojit, me vileta dhe turizëm për kafshët e egra.

Prokuroria dhe qeveria mund ta fusë në burg Selfon nga Dukati për krimin “kafshëror” ndaj kuajve të Llogarasë, por ajo që mbetet është se, natyra e egër dhe e paçmuar e Shqipërisë, ka mbetur në duar të kafshëve njerëz, të atyre që i urrejnë kuajt e bukur kur shohin shëmtinë e tyre, pasqyruar në lërat e maleve./ Prapaskena

Ksenofon Konomi, pronari i tufës me kuaj të qëlluar disa ditë më parë në malin e Llogarasë, ka folur lidhur me këtë ngjarje teksa tha se policia nuk ka mbërritur në vendngjarje, pavarësisht denoncimit të tij.

Ai apelon që ngjarja të hetohet me urgjencë dhe autorët të vihen para drejtësisë.

“Siç kam thënë dhe para dy javësh, nga 22 kuaj që ishin atje në malin e Llogarasë, janë goditur me armë gjahu, me çifte. Janë gjetur plumbat në trupin dhe kurrizin e kafshëve. Me veterinerin kemi shkuar, përveç policisë që nuk ka ardhur në vendngjarje”, thotë ai.

Ai tregon se fillimisht mendoi se bëhej fjalë për sulm nga kafshë të egra, por tronditja ishte e madhe kur pa plumbat në shpinën e kafshëve.

“Më kanë prekur thellë. Me ata kuaj mbaja familjen dhe punën time, transportoja turistët. M’i vranë vetëm se pinin ujë te lerat. Dua që autorët të ndëshkohen,” është shprehur Konomi.

Përderisa gjen kafshët me plumba në kurriz, ku nuk të shkon mendja. Fillimisht mund të ishin dyshime se i kanë ngrënë kafshët e egra, po ku ka kafshë të egër me plumb në gojë? Kam shumë për të thënë, po nuk flas dot, jam në gjendje shumë të keqe.

Ata kishin tetë vjet atje dhe s’i kishte ngacmuar njeri. Nga na doli kjo kafshë me pushkë në gojë? Zoti qoftë dëshmitar. Çfarë konkurrence?! I qëlluan për 5 kuintal ujë… M’i vranë vetëm se pinë ujë te lerat,” tha ai për Euronews Albania.

Sipas pronarit të tufës, 22 kuaj janë qëlluar me armë gjahu. Katër prej tyre kanë ngordhur menjëherë, ndërsa pjesa tjetër është shpërndarë në zonë, disa të lënduar dhe disa drejt ngordhjes për shkak të plagëve.

Konomi ka gjetur mbetje të kuajve pranë lerës dhe në periferi të stanit, me gjak të mpiksur, që tregojnë se ngjarja ka ndodhur së fundmi.

Sipas tij, pavarësisht se autoritetet janë njoftuar menjëherë, policia nuk ka shkuar në vendngjarje për të kryer verifikimet.

Në komunikatën zyrtare, policia ka raportuar vetëm për një kalë të plagosur, ndërsa autori i dyshuar është proceduar në gjendje të lirë.

Pronari thekson se ka qenë gjithmonë në dispozicion të policisë dhe se këta kuaj janë përdorur për transport dhe ndihmë gjatë zjarreve të verës së kaluar.

I mituri 15-vjeçar që i kishte mbijetuar aksidentit rrugor në vendin e quajtur “Qafa e Koshovicës” ka humbur jetën në spitalin e Traumës.

Djali ishte shpëtuar vetëm pak ditë më parë falë ndërhyrjes heroike të efektivit 26-vjeçar, Klajdi Mustaj, i cili rrezikoi jetën duke nxjerrë nga automjeti të dëmtuar personat që ishin në bord. Sipas informacioneve automjeti rrezikonte të shpërthente në flakë.

Një automjet kishte humbur kontrollin, ishte përmbysur dhe kishte mbetur i bllokuar në anë të rrugës, me katër persona të plagosur brenda.

Situata u bë edhe më e rrezikshme kur nga mjeti filloi të dilte tym i dendur, duke rrezikuar shpërthim.

Aksidenti ndodhi mbrëmjen e të premtes rreth orës 20:00.

Aksioni për lirimin e hapësirave publike vazhdon në të gjithë vendin, ndërsa tashmë qytetarët do të kenë tashmë mundësi të denoncojnë abuzuesit në portalin “Hapësira ime Publike”.

Hapja e këtij portali u bë me dije nga kryeministri Edi Rama përmes një postimi në rrjetet sociale, teksa e konsideron atë një “dritare  të re komunikimi në mbrojtje të hapësirës publike”.

Në këtë portal, qytetarët do të kenë mundësi të denoncojnë zënien e trotuareve apo hapësirave komunitare, ndërtimet pa leje ose në shkelje të lejes, zaptimin dhe ndotjen e anës së rrugës kombëtare, parkingje private të paligjshme, kantiere ndërtimi pa rrethim të rregullt apo me ndotje mjedisore si dhe ndotje fizike apo akustike të hapësirës publike.

Në rast mosreagimi brenda 24 orësh nga institucionet përkatëse, qytetarët mund të plotësojnë edhe një formularë ankese për të adresuar shqetësimin e tyre.

Qeveria ka deklaruar “luftë” pa kompromis ndaj çdo zaptuesi të hapësirës private, duke paralajmëruar gjoba e deri në ndjekje penale për abuzuesit.